De stoomoven wordt populairder omdat koken met stoom veel eenvoudiger is geworden. Moderne stoomovens helpen je met de volgorde en de bereidingstijden, zodat je zelfs een complete maaltijd in één keer klaarmaakt. Een combi-stoomoven combineert stomen met bakken en braden in één apparaat. Of hij de investering waard is, hangt af van hoe vaak je kookt en wat er op tafel komt. Probeer hem daarom eerst een keer, bij een demonstratie of workshop.
In het kort
| 1. Koken met stoom | Groenten houden beter hun structuur, kleur, smaak en voedingsstoffen, en je hebt weinig of geen extra vet nodig. |
|---|---|
| 2. Een complete maaltijd | Bij moderne stoomovens geef je aan wat je bereidt, en het apparaat helpt met de volgorde en de bereidingstijden. |
| 3. Stoomoven of combi-stoomoven | Een stoomoven is gericht op stomen. Een combi-stoomoven kan ook bakken en braden, en die technieken combineren. |
| 4. Alleen toegevoegde stoom | Een oven met stoomfunctie gebruikt stoom als ondersteuning bij het bakken. Dat is geen volwaardige stoomoven. |
| 5. Reservoir of wateraansluiting | Een reservoir vul je zelf. Een vaste aan- en afvoer is comfortabeler, maar moet op tijd in het keukenontwerp. |
| 6. Eerst proberen | Een demonstratie of workshop laat zien wat je er in het dagelijks gebruik mee kunt. |
De stoomoven bestaat al jarenlang, maar toch zien we dat steeds meer klanten er tegenwoordig bewust voor kiezen. Waar een stoomoven vroeger nog weleens werd gezien als een apparaat voor de echte kookliefhebber, is hij inmiddels juist ontzettend toegankelijk geworden.
En precies daarin zit volgens ons de grootste verandering: koken met stoom is veel eenvoudiger geworden.
Wat is het voordeel van koken met stoom?
Bij stomen worden gerechten bereid met hete waterdamp. Dat heeft een paar duidelijke voordelen. Groenten behouden bijvoorbeeld beter hun structuur, kleur, smaak en voedingsstoffen. Ook heb je voor de bereiding veel minder of zelfs geen extra vet nodig.
Maar een stoomoven is zeker niet alleen bedoeld voor groenten. Vis, aardappelen, rijst, vlees en tal van andere gerechten kunnen ermee worden bereid. Daarnaast kun je verschillende ingrediënten tegelijkertijd bereiden zonder dat smaken en geuren zomaar worden overgedragen.
Het verschil met een pan zit in hoe de warmte het eten bereikt. In een pan ligt het eten in kokend water. In een stoomoven condenseert de hete damp op het koelere eten en geeft daarbij zijn warmte af. Het eten ligt dus niet in het kookvocht. Gebruik een geperforeerde schaal als de stoom rondom het eten moet kunnen, en een dichte schaal voor gerechten die in hun eigen vocht mogen garen. Leg de ingrediënten niet te dicht op elkaar: een goed verdeelde laag gaart gelijkmatiger dan een volle schaal.
Een complete maaltijd uit één oven
Een van de functies die wij zelf erg mooi vinden, is de mogelijkheid om complete maaltijden in één keer te bereiden.
Neem bijvoorbeeld zalm, broccoli en aardappelen. Deze ingrediënten hebben normaal gesproken verschillende bereidingstijden. Bij moderne stoomovens kun je aangeven welke producten je wilt bereiden. Het apparaat helpt vervolgens met de juiste volgorde en bereidingstijden.
Bij bepaalde Miele-stoomovens kan bijvoorbeeld het automatische menukoken worden gebruikt. Je kunt daarbij tot drie verschillende voedingsmiddelen combineren, waarna de oven de temperatuur, bereidingstijd en volgorde bepaalt. Zo kan uiteindelijk je complete maaltijd tegelijkertijd klaar zijn.
Dat maakt een stoomoven juist geschikt voor dagelijks gebruik. Je hoeft echt geen hobbykok te zijn om er plezier van te hebben.
Stoomoven of combi-stoomoven?
Een volwaardige stoomoven is volledig gericht op het bereiden met stoom. Een combi-stoomoven combineert een traditionele oven en een volwaardige stoomoven in één apparaat. Je kunt daardoor bakken, braden en stomen, maar deze technieken ook combineren.
Die combinatie is bijvoorbeeld handig bij brood of vlees. Door hete lucht en vocht te combineren kun je een gerecht van buiten mooi krokant krijgen, terwijl het van binnen sappig blijft. Bij brood houdt stoom aan het begin van het bakken het deeg soepel, daarna zorgt de hete lucht voor kleur en korst. Pure stoom alleen geeft geen korst.
Daarnaast bestaan er ovens met alleen toegevoegde stoom. Die gebruiken stoom als ondersteuning tijdens het bakken, maar zijn niet hetzelfde als een volwaardige stoomoven. Dat onderscheid is belangrijk wanneer je apparatuur voor een nieuwe keuken vergelijkt.
Waarom wij vaak naar Miele kijken
Binnen de stoomovens werken wij graag met Miele. Een van de technieken die Miele hiervoor gebruikt is DualSteam. Hierbij wordt de stoom extern opgewekt en via twee openingen in de ovenruimte gebracht, zodat deze snel en gelijkmatig wordt verdeeld. Afhankelijk van het model kan de temperatuur tijdens het stomen worden ingesteld tussen 40 en 100 °C.
De uitgebreide automatische programma's en functies zoals Mix & Match maken het daarnaast steeds eenvoudiger om de techniek daadwerkelijk in het dagelijks leven te gebruiken. Bij de luxere combi-stoomovens is bovendien HydroClean beschikbaar voor het reinigen van de ovenruimte.
Overigens zijn ook andere merken hierin sterk ontwikkeld. Siemens heeft bijvoorbeeld volwaardige stoomovens en fullSteam Plus, waarbij op bepaalde modellen zelfs tot 120 °C met stoom kan worden bereid. De keuze tussen merken gaat daarom tegenwoordig veel meer over bediening, programma's, techniek, design en persoonlijke voorkeur.
In veel van onze keukens zit een Miele-combistoomoven, zoals in de keuken in eiken en fossielgrijs, waar hij naast een gewone oven zit, en in de greeploze keuken in olijfgrijs.
Met reservoir of vaste wateraansluiting?
Een stoomoven met een waterreservoir is relatief eenvoudig te plaatsen. Je vult het reservoir zelf met water en leegt het wanneer dat nodig is.
Bij luxere uitvoeringen is een vaste watertoevoer en -afvoer mogelijk. Je hoeft dan niet steeds zelf een reservoir te vullen of condenswater af te voeren. Zeker wanneer je de stoomoven vaak gebruikt, vinden wij dat een erg comfortabele oplossing.
Het is wel iets waar we bij het ontwerpen van de keuken op tijd rekening mee moeten houden. De benodigde wateraansluiting en afvoer moeten immers op de juiste plaats worden aangelegd. Miele biedt beide uitvoeringen aan.
Dat geldt ook voor de plek van een inbouw stoomoven. Hij hoort in het plan voor de kookwand, bij de looproutes en de plek waar je voorbereidt. De checklist voor de voorbereiding van je keukenontwerp helpt om dat vooraf op een rij te zetten.
Waar je rekening mee houdt
Een stoomoven vervangt niet vanzelf een gewone oven. Voor grillen, roosteren en krokante gerechten heb je droge hitte nodig. Bak of gril je vooral, dan is een combi-stoomoven logischer dan een pure stoomoven, of heb je aan een gewone oven genoeg.
Na het stomen blijft er condens achter in de ovenruimte. Maak de binnenkant na gebruik droog. Onderdelen waar water doorheen loopt, hebben af en toe onderhoud nodig. Extra functies zijn ook geen voordeel op zichzelf: gebruik je ze zelden, dan wegen ze niet op tegen de investering en de ruimte die het apparaat inneemt.
Een stoomoven moet je leren gebruiken
Wat volgens ons enorm heeft bijgedragen aan de populariteit van de stoomoven, is dat fabrikanten veel meer aandacht besteden aan uitleg en inspiratie.
Er zijn recepten en kookboeken speciaal voor stoomovens en fabrikanten organiseren demonstraties en workshops. Bij Miele kun je bijvoorbeeld in het Experience Center in Vianen een workshop volgen waarin je onder begeleiding leert hoe je de verschillende functies van de combi-stoomoven gebruikt.
Ook Siemens organiseert in het Inspiratiehuis 20|20 in Hoofddorp kookworkshops voor klanten met een oven met stoomfunctie. Onder begeleiding van een kok leer je daar verschillende bereidingstechnieken kennen.
En dat vinden wij belangrijk. Want een apparaat kan technisch nog zo veel mogelijkheden hebben: uiteindelijk heb je er pas echt iets aan wanneer je weet hoe je ze gebruikt.
Is een stoomoven de investering waard?
Wanneer we tegenwoordig een nieuwe keuken ontwerpen, adviseren we klanten in ieder geval om de stoomoven serieus te overwegen.
Niet omdat iedereen per definitie een stoomoven nodig heeft, maar omdat het apparaat veel veelzijdiger en gebruiksvriendelijker is geworden. Je kunt gezonder koken, complete maaltijden eenvoudiger bereiden en bij een combi-stoomoven verschillende kooktechnieken in één apparaat combineren.
Ons belangrijkste advies: laat je niet alleen vertellen wat een stoomoven kan, maar probeer hem een keer. Bezoek een demonstratie, volg een workshop of laat je goed uitleggen welke functies bij jouw manier van koken passen. Vaak wordt dan pas duidelijk hoeveel je er in het dagelijks gebruik mee kunt doen.
Welke apparatuur in een keuken komt, hangt bij ons af van hoe je kookt, niet van hoeveel er past. Meer over hoe we een keuken vanuit de ruimte opbouwen, lees je in de gids over exclusieve maatwerk keukens en bij onze werkwijze. Voor de kookzone is er ook uitleg over een inductiekookplaat met afzuiging. Wil je bespreken welke oven bij jouw manier van koken past, dan kun je een afspraak maken in de showroom in Breda.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een stoomoven en een combi-stoomoven?
Een stoomoven is volledig gericht op bereiden met stoom. Een combi-stoomoven is een traditionele oven en een volwaardige stoomoven in één. Je kunt er bakken, braden en stomen, en die technieken combineren, bijvoorbeeld voor brood of vlees dat buiten krokant en binnen sappig moet worden.
Is een oven met stoomfunctie hetzelfde als een stoomoven?
Nee. Een oven met alleen toegevoegde stoom gebruikt stoom als ondersteuning bij het bakken. Een volwaardige stoomoven kan helemaal op stoom bereiden.
Heeft een stoomoven een wateraansluiting nodig?
Niet per se. Een stoomoven met een waterreservoir vul en leeg je zelf. Bij luxere uitvoeringen kan een vaste watertoevoer en -afvoer. Kies je daarvoor, dan moeten de aansluiting en de afvoer op tijd in het keukenontwerp op de juiste plek komen.
Wat zijn de nadelen van een stoomoven?
Na het stomen blijft er condens achter dat je moet wegnemen, en onderdelen waar water doorheen loopt hebben onderhoud nodig. Voor grillen en krokante gerechten heb je droge hitte nodig, dus een pure stoomoven vervangt geen gewone oven.
Kan ik meerdere gerechten tegelijk stomen zonder smaakoverdracht?
Ja. Bij stomen worden smaken en geuren niet zomaar overgedragen, dus je kunt verschillende ingrediënten tegelijk bereiden. Zet sterk geurende ingrediënten voor de zekerheid in een eigen schaal.
Kan ik restjes opwarmen in een stoomoven?
Ja. Verdeel een grote portie over een ondiepe schaal, zodat de warmte het gerecht gelijkmatig bereikt. Een krokant korstje wordt door stoom wel zacht.
